Menşe Adı mı, Mahreç İşareti mi?
Menşe adı: ürünün tüm üretim, işleme ve diğer işlemleri sınırları belirlenmiş yöre içinde yapılır; ürün, niteliklerini esas olarak o yörenin doğal ve beşeri unsurlarından alır (SMK m.34).
Mahreç işareti: üretim, işleme veya diğer işlemlerden en az biri belirlenen yörede yapılır; ürünün belirgin niteliği, ünü veya diğer özellikleri bu yöre ile özdeşleşmiştir (SMK m.34).
Geleneksel ürün adı: bir yöreye bağlı olmasa da en az 30 yıldır piyasada olduğu ispatlanan, geleneksel üretim yöntemi veya bileşimiyle öne çıkan ürünler için ayrı bir koruma türüdür.
Kimler Başvurabilir?
Üreticiler ve üretici grupları, ürünle ilgili kamu kurum ve kuruluşları, tüketici dernekleri ile odalar, birlikler ve kooperatifler başvurabilir. Coğrafi işaretin sahibi tek bir işletme değildir; tescilden sonra koşullara uyan herkes adı kullanabilir.
Başvuruda ürünün tanımı, ayırt edici özellikleri, coğrafi sınırları, üretim metodu ve en önemlisi denetim planı yer alır. Başvurunun kaderini çoğu zaman bu teknik dosyanın kalitesi belirler.
Süreç Nasıl İşler?
1) Ön değerlendirme: ürünün hangi koruma türüne uygun olduğu ve yöreyle bağının nasıl belgeleneceği belirlenir.
2) Başvuru dosyası: ürün tanımı, coğrafi sınır, üretim metodu, kullanım biçimi ve denetim planı hazırlanır; tarihî belge, fotoğraf ve analizlerle desteklenir.
3) İnceleme: TÜRKPATENT dosyayı şekli ve esastan inceler; gerekirse konusunda uzman kişi veya kurumların görüşünü alır.
4) Yayım ve itiraz: uygun bulunan başvuru Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni'nde yayımlanır; yayımdan itibaren 3 ay içinde itiraz edilebilir.
5) Tescil: itiraz yoksa veya itirazlar reddedilirse coğrafi işaret tescil edilir ve sicile kaydedilir.
Tescilden Sonra: Denetim ve Amblem
Coğrafi işaretler süre sınırı olmaksızın korunur; markadaki gibi 10 yılda bir yenileme gerekmez.
Koruma, düzenli denetimle ayakta kalır: başvuruda belirtilen denetim mercii, ürünün tescildeki özelliklere uygun üretilip üretilmediğini yılda en az bir kez denetler.
Tescilli coğrafi işareti kullanan üreticiler, adla birlikte coğrafi işaret amblemini de ürün veya ambalaj üzerinde kullanır. Amblem, tüketiciye ürünün denetlenmiş gerçek yöre ürünü olduğunu gösterir.
Yurt Dışında Koruma
Türkiye'de tescilli coğrafi işaretler, Avrupa Birliği'nde ayrıca tescil edilerek AB pazarında da korunabilir; Antep Baklavası bunun ilk örneğidir. İhracat yapan yöre ürünleri için bu adım, taklit ürünlerin AB raflarından çekilmesini sağlar.
Ege ve Muğla gibi zeytinyağı, incir, bal ve kestane üreten yörelerde coğrafi işaret, ürünün fiyatını ve pazara erişimini doğrudan etkileyen bir değerdir.
Sık Sorulan Sorular
- Coğrafi işaret ile marka arasındaki fark nedir?
- Marka bir işletmenin mal veya hizmetini diğerlerinden ayırır ve ona aittir. Coğrafi işaret ise yöreyle özdeşleşmiş bir ürünün adını korur; tescildeki koşullara uyan tüm üreticiler kullanabilir.
- Coğrafi işaret ne kadar süre korunur?
- Süre sınırı yoktur, yenileme gerekmez. Ancak ürünün tescildeki özelliklere uygun üretildiği düzenli denetimle gösterilmelidir.
- Tek bir firma coğrafi işaret başvurusu yapabilir mi?
- Kural olarak başvuru üretici grupları, kamu kurumları, odalar, birlikler veya tüketici dernekleri tarafından yapılır. Yörede o ürünü üreten tek bir üretici varsa başvuru o üretici tarafından da yapılabilir.
- Tescilli coğrafi işareti kim kullanabilir?
- Coğrafi sınırlar içinde, tescilde belirtilen üretim metoduna uygun üretim yapan ve denetime tabi olan herkes kullanabilir; ayrıca lisans gerekmez.
Bu hizmet için mesai saatlerinde aynı gün dönüş alın
Uzman vekillerimiz ihtiyacınızı değerlendirip net bir yol haritası sunsun.
Ücretsiz Ön Görüşme