AB Adalet Divanı'na göre kendi ürünlerini ve üçüncü kişi ilanlarını aynı görünümde sunan bir pazaryeri, taklit üründeki markayı bizzat kullanmış sayılabilir.
Ders: Pazaryerinde satılan taklit ürünün sorumlusu her zaman yalnızca satıcı değildir. Platform kendi ürünleriyle üçüncü kişilerin ürünlerini aynı görünümde, kendi logosuyla sunuyor ve depolama ve kargo gibi hizmetler veriyorsa, makul bir kullanıcı ürünü platformun sattığını düşünebilir. Bu durumda platform da markayı "kullanan" sayılabilir.
Olay
Davacı, kırmızı renkli dış tabanıyla bilinen yüksek topuklu ayakkabılar üreten bir tasarımcı. Kararda bu kırmızı rengin (Pantone 18-1663TP) yüksek topuklu ayakkabı tabanına uygulanmış hâlinin Benelüks markası olarak, 10 Mayıs 2016'dan beri de AB markası olarak tescilli olduğu belirtiliyor.
Davalı Amazon iki şekilde satış yapıyor. Bazı ürünleri kendi adına ve hesabına satıyor. Aynı internet sitesinde üçüncü kişi satıcılara da pazaryeri hizmeti veriyor. Pazaryerindeki ürünlerin kargosunu satıcı ya da Amazon yapabiliyor. Amazon yaptığında ürünler kendi depolarında tutuluyor ve oradan gönderiliyor.
Davacı, kırmızı tabanlı taklit ayakkabıların bu sitede satıldığını ileri sürerek Lüksemburg ve Brüksel'de ayrı ayrı dava açtı. İddiası şuydu: Bu ilanlar Amazon'un kendi ticari iletişiminin parçasıdır, Amazon da bu yüzden markayı bizzat kullanmaktadır. Amazon ise daha önceki içtihada dayanarak markayı yalnızca satıcıların kullandığını, kendisinin bunun için teknik altyapı sağladığını savundu. İki mahkeme de soruyu AB Adalet Divanı'na gönderdi. Divan iki davayı birleştirdi ve Büyük Daire olarak karar verdi.
Mahkeme ne dedi?
Divan önce önceki içtihadı hatırlattı. Kullanım "aktif bir davranış" ve kullanım fiili üzerinde doğrudan ya da dolaylı kontrol gerektirir (paragraf 27–28). Yalnızca bir işaretin kullanılması için gereken teknik koşulları yaratmak ve bunun karşılığında ücret almak, hizmeti verenin o işareti kendisinin kullandığı anlamına gelmez.
Divan'a göre belirleyici olan, ilanın platformun kendi ticari iletişiminin parçası gibi görünüp görünmediğidir. Bunun için kullanıcının algısına bakılmalıdır. Soru, "makul ölçüde bilgili ve dikkatli" bir kullanıcının, işaretin kullanıldığı ürünleri platformun "kendi adına ve kendi hesabına" pazarladığını düşünüp düşünmeyeceğidir (paragraf 48).
Divan, ilanların platformun kendi tekliflerini üçüncü kişilerinkinden "kolayca ayırt etmeyi" sağlayacak şekilde sunulması gerektiğini söyledi (paragraf 50). Ardından bu ayrımı zorlaştıran üç durumu saydı:
- Tek tip sunum. Platform kendi ilanlarıyla üçüncü kişilerin ilanlarını aynı biçimde gösteriyor ve hepsine "tanınmış bir dağıtıcı" olarak kendi logosunu koyuyorsa, kullanıcı bu ürünleri platformun sattığı izlenimine kapılabilir (paragraf 51).
- Ayrım yapmayan etiketler. Kaynağına bakılmaksızın tüm tekliflerin "en çok satanlar", "en çok aranan" ya da "en popüler" diye tanıtılması bu izlenimi güçlendirir (paragraf 52).
- Ek hizmetler. Kullanıcı sorularını yanıtlamak, ürünleri depolamak, kargolamak ve iadeleri yönetmek de kullanıcıda bu ürünlerin platform tarafından pazarlandığı izlenimini yaratabilir (paragraf 53).
Divan'ın hükmüne göre, hem kendi ürünlerini satan hem de pazaryeri işleten bir sitenin operatörü, üçüncü kişi satıcının taklit ürününde kullanılan işareti bizzat kullanmış sayılabilir. Bunun şartı, makul bir kullanıcının operatörün hizmetleriyle o işaret arasında bağ kurmasıdır. Bu bağın olup olmadığına somut olayda ulusal mahkeme karar verir.
İşletmeniz için anlamı
- Taklit üründe hedefi doğru seçin. Karma model işleten bir pazaryerinde (hem kendi satışı hem üçüncü kişi satıcıları olan) yalnızca satıcıyla uğraşmak zorunda değilsiniz. Sunum biçimi ve platformun verdiği hizmetler, platformun da sorumlu tutulmasına dayanak olabilir.
- Delili ekran görüntüsüyle toplayın. İlanın nasıl göründüğü, platform logosu, "en çok satan" gibi etiketler ve gönderimi kimin yaptığı bu kararda belirleyici. Bunları tarih ve URL'leriyle kayda alın.
- Kendi siteniz de pazaryeriyse sunumu ayırın. Üçüncü kişi satıcıların ürünlerini kendi ürünlerinizden açıkça ayırt edilecek şekilde gösterin ve satıcının kim olduğunu belirgin yazın. Aksi hâlde başkasının ihlali sizin ihlaliniz sayılabilir.
- Önce tescil. Bu koruma tescilli bir markaya dayanıyor. AB'de satış yapıyorsanız markanızın orada da tescilli olduğundan emin olun: Yurtdışı marka tescili.
- Pazaryerlerini düzenli izleyin. Taklit ilanlar sık değişir. Erken fark etmek müdahaleyi kolaylaştırır: Marka takip.
Bu karar AB markasıyla ilgili 2017/1001 sayılı Tüzüğün 9(2)(a) maddesini yorumluyor. Türkiye'deki davalarda doğrudan bağlayıcı değildir; ancak pazaryerlerinde taklit ürün uyuşmazlıklarında hangi olguların önemli olduğunu göstermesi bakımından yol gösterici olabilir.
Kaynaklar
- AB Adalet Divanı (Büyük Daire), 22 Aralık 2022, birleşik C-148/21 ve C-184/21 sayılı davalar, Christian Louboutin / Amazon, tam metin (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62021CJ0148
- Aynı karar, AB Adalet Divanı (Curia) dava sayfası: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-148/21
Son güncelleme: 5 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgi içerir; somut durumunuz için vekilinize danışın.
İşletmenize Ders
Kendi ürünleriyle üçüncü kişi ilanlarını aynı görünümde, kendi logosuyla sunan ve depolama-kargo hizmeti veren pazaryeri, taklit üründeki markayı bizzat kullanmış sayılabilir.
Kaynak: karar metni
Benzer bir riskle karşı karşıya mısınız?
Marka takip aboneliği ve uzman vekil desteğiyle bu davaların hiçbirinin tarafı olmayın.