Dünya devi bile kullanım delili sunamayınca markasını kaybetti.
Ders: Tescil, markayı sonsuza kadar korumaz. Beş yıl boyunca gerçek kullanımını ispatlayamadığınız mal ve hizmetler için markanız iptal edilebilir. Dünyanın en bilinen markalarından biri bile bu yüzden "tavuklu ürünler" için BIG MAC markasını kaybetti.
Olay
McDonald's'ın BIG MAC markası 1996'dan beri AB markası olarak tescilli. İrlandalı fast-food zinciri Supermac's, 2017'de bu markanın kullanılmadığı mal ve hizmetler yönünden iptalini istedi. Supermac's'in amacı, kendi adını Avrupa'da genişletirken BIG MAC tescilinin önüne engel olarak çıkmasını önlemekti.
EUIPO iptal birimi 2019'da markayı tümüyle iptal etti; McDonald's'ın sunduğu deliller (internet sitesi çıktıları, ambalaj fotoğrafları, birkaç ülkeden satış beyanları) ciddi kullanımı ispatlamaya yetmedi. Temyiz Kurulu daha sonra kararı kısmen düzeltti ve markanın sığır etli sandviçler gibi bazı ürünler için korunmasına izin verdi.
Mahkeme ne dedi?
AB Genel Mahkemesi 5 Haziran 2024 tarihli kararında (T-58/23) McDonald's'ın korumasını daha da daralttı. Mahkemeye göre McDonald's; tavuklu sandviçler, kümes hayvanı ürünlerinden hazırlanan yiyecekler ve restoran işletmeciliğine ilişkin bazı hizmetler için son beş yılda ciddi kullanımı ispatlayamadı. Marka bu mal ve hizmetler yönünden iptal edildi; McDonald's'ın asıl ürünü olan sığır etli sandviç için koruma devam ediyor.
Mahkemenin vurguladığı nokta şuydu: Kullanımın ciddi olduğunu göstermek için yalnızca markanın görüldüğü fotoğraf ve sayfalar yetmez. Kullanımın süresi, yeri, kapsamı ve hangi ürün için yapıldığı somut belgelerle ortaya konmalıdır.
İşletmeniz için anlamı
- Kullanım delillerini düzenli arşivleyin. Her yıl ürün bazında fatura, katalog, ambalaj, reklam harcaması ve satış verisi saklayın. Delil, ihtiyaç duyulduğunda değil, kullanım sırasında toplanır.
- Kullanmadığınız sınıfları sorgulayın. Tescildeki her mal ve hizmet için 5 yıllık kullanım yükümlülüğü vardır. Kullanmadığınız kalemler, rakibin iptal talebine açık kapıdır.
- Türkiye'de de aynı kural geçerli. SMK m.9'a göre tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir neden olmaksızın kullanılmayan ya da kullanımına 5 yıl ara verilen marka, iptal talebiyle iptal edilebilir. Bu talepler 10 Ocak 2024'ten beri TÜRKPATENT nezdinde de yapılabiliyor.
- Rakibin eski tescilini de aynı gözle okuyun. Önünüzde engel gibi duran bir markanın gerçekten kullanılıp kullanılmadığını araştırmak, sizin için yeni bir kapı açabilir.
Kaynaklar
- AB Genel Mahkemesi, 5 Haziran 2024, T-58/23, Supermac's / EUIPO – McDonald's (BIG MAC), basın bülteni No 92/24: https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2024-06/cp240092en.pdf
- EUIPO eSearch, BIG MAC AB markası kaydı: https://euipo.europa.eu/eSearch/#details/trademarks/000062638
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, m.9 ve m.26: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6769&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Son güncelleme: 19 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgi içerir; somut durumunuz için vekilinize danışın.
İşletmenize Ders
Kullanım delillerini düzenli arşivleyin; tescil tek başına yetmez.
Kaynak: karar metni
Benzer bir riskle karşı karşıya mısınız?
Marka takip aboneliği ve uzman vekil desteğiyle bu davaların hiçbirinin tarafı olmayın.